Oude bedrading in jouw huis: wat betekenen die draadkleuren?
Je haalt een oud stopcontact uit de muur. Achter dat stopcontact zie je een groene draad. Aardedraad, denk je. Dus die laat je even liggen.
Maar als jouw huis van vóór 1970 is, is die groene draad waarschijnlijk de fasedraad. Dus gewoon onder spanning.
Dit is precies waarom ik bij oudere woningen altijd even goed kijk voordat ik iets vervang. Ik doe dat niet om moeilijk te doen, maar omdat de kleurcodering van bedrading in Nederland helemaal is veranderd. En dat weet lang niet iedereen.
Canvasbedrading: het echte risico in oude huizen.
Tot ongeveer de jaren vijftig en zestig gebruikten mensen in Nederland bedrading met rubberisolatie, die men ook canvasbedrading noemde. Die isolatie deed toen gewoon zijn werk. Maar rubber vergaat. Na tientallen jaren droogt het uit, wordt het bros en begint het te scheuren.
Het gevolg? Draden die bloot komen te liggen. En blootliggende draden betekenen een verhoogd risico op kortsluiting of erger, brand.
Dat zie je niet altijd aan de buitenkant van een schakelaar of stopcontact. Je ziet het pas als je het openhaalt. En dan sta je er ineens voor.
Andere gevolgen van verouderde bedrading waar mensen minder snel aan denken:
- Moderne apparaten kunnen niet altijd voldoende stroom krijgen via verouderde kabels, waardoor ze minder goed presteren of vaker uitvallen
- Storingen in de groepenkast die terugkerende irritatie geven maar geen duidelijke oorzaak lijken te hebben
- Een hogere energierekening door weerstand in verouderde kabels
- Mogelijk gevolgen voor de dekking van je opstalverzekering bij schade door een verouderde installatie
De kleurcodering die alles veranderde.
Na 1970 is in Nederland overgestapt op een nieuwe standaard voor draadkleuren. Het probleem ontstaat in woningen met aanbouw, verbouwing of aanpassing. In de loop der jaren lopen daar beide systemen door elkaar. En dat is precies waar het gevaarlijk wordt.
Dit is het verschil:
| Draadtype | Na 1970 | Tot 1970 |
|---|---|---|
| Fasedraad (L) | Bruin | Groen |
| Nuldraad (N) | Lichtblauw | Rood |
| Aarddraad (PE) | Groen/geel | Grijs of wit |
| Schakeldraad (T) | Zwart | Zwart |
De groene draad is hier het meest sprekende voorbeeld. In een moderne installatie herken je groen/geel direct als de aardedraad; veilig, geen spanning. Maar in een woning van vóór 1970 is een groene draad de fasedraad. Die staat wél onder spanning.
Iemand die dat niet weet en “even snel” een stopcontact vervangt, heeft ineens een heel ander probleem.
Wat ik tegenkom in Hoorn.
In de binnenstad van Hoorn werk ik regelmatig in woningen van voor de jaren vijftig en zestig. Soms zie je dat bij de bouw canvasbedrading is gebruikt, die nog nooit is vervangen. Die isolatie heeft dan tachtig jaar gedaan. Dan hoef je het maar aan te raken en het begint al af te brokkelen.
In de Grote Waal zie ik ook woningen uit de jaren zeventig en tachtig met originele bedrading in de nieuwe kleuren. Maar sommige woningen hebben nog steeds aansluitingen met de oude kleurcodering. Dat is de mix die de meeste verwarring geeft.
Heb je een woning uit die periode en ben je aan het verbouwen of wil je schakelmateriaal laten vervangen? Dan is het altijd de moeite waard om even te kijken wat erachter zit.
Wanneer vervang je gewoon, en wanneer niet?
Niet elke oude woning vraagt meteen om een complete nieuwe installatie. Dat is overdreven en ook niet nodig.
Bij een kleine ingreep, bijvoorbeeld het vervangen van een stopcontact of schakelaar, kijk ik eerst naar de staat van de bedrading. Daarna controleer ik ook de kleurcodering. Als de isolatie nog in orde is en de situatie duidelijk is, kan ik gewoon aan de slag. De installatie hoeft dan niet aan de huidige NEN 1010 te voldoen. Hij moet wel voldoen aan de norm die gold bij de oplevering van de woning.
Als ik canvasbedrading zie met beschadigde isolatie of een onduidelijke mix van oude en nieuwe kleuren, dan stop ik eerst. Daarna leg ik je duidelijk uit wat ik zie. Dan beslis jij wat je wilt doen, niet ik.
Voor een complete vervanging van de installatie verwijs ik je door naar het installatiebedrijf waarmee ik regelmatig samenwerk. Die aanpak levert echt veel op als je net een oudere woning hebt gekocht en toch al aan het verbouwen bent. Je trekt dan meteen nieuwe draden en je plaatst een moderne groepenkast. Daarna ben je voor ongeveer dertig jaar klaar en hoef je hier niet meer over na te denken.
Wat je zelf kunt doen.
Open een stopcontact of schakelaar niet zomaar als je niet zeker weet wat je aantreft. Zeker niet in een oudere woning.
Wil je weten wat voor bedrading er in jouw huis zit? Stuur me een foto via WhatsApp. Op een duidelijke foto kan ik vaak al redelijk goed inschatten of het oude kleuren zijn. Ik zie dan ook of ik canvasbedrading op de foto herken. Dan weet je meteen of het de moeite waard is om er goed naar te kijken.
Laat mij je stopcontact of schakelaar fixen.
WhatsApp mij of bel 06 10 54 31 12 voor een snelle prijsopgave van jouw elektraklus.